Làm thế nào để kiểm soát những gì bạn thấy trực tuyến (How to take control of what you see online)

Khi bạn sử dụng internet, có một loại chương trình máy tính đặc biệt được gọi là thuật toán sẽ chọn những gì được hiển thị cho bạn.

Đầu tiên, thuật toán xem xét những gì bạn làm trên mạng, ví dụ:  

• các video bạn xem
• các trò chơi bạn chơi
• các bài đăng bạn xem
• những gì bạn tìm kiếm.

Sau đó, thuật toán sẽ hiển thị cho bạn nhiều nội dung tương tự hơn.  

Ví dụ, nếu bạn xem một video trên YouTube về một chú chó con, thuật toán sẽ hiển thị cho bạn nhiều video về chó con hơn. 

Thuật toán là một chương trình máy tính, không phải là con người. Nó không quan tâm đến điều gì tốt hay xấu cho bạn.  Đôi khi, nó có thể:

• hiển thị cho bạn cùng một loại nội dung lặp đi lặp lại
• hiển thị cho bạn những thứ gây khó chịu hoặc gây sốc để thu hút sự chú ý của bạn
• khiến bạn dành quá nhiều thời gian trên mạng.

Nhiều ứng dụng sử dụng thuật toán để giữ bạn trên mạng lâu hơn. Một trong những lý do để làm điều này là vì khi bạn trên mạng lâu hơn, bạn sẽ thấy nhiều quảng cáo hơn – và khi bạn thấy nhiều quảng cáo hơn, ứng dụng sẽ kiếm được nhiều tiền hơn.

Trong đời thực, buồng vọng là nơi bạn nghe thấy những điều được lặp đi lặp lại.

Trên mạng, nếu ai đó nói bạn đang ở trong một buồng vọng thông tin, họ muốn nói rằng thuật toán đang hoạt động giống như một buồng vọng vì nó khiến bạn nhìn và nghe thấy cùng một loại nội dung lặp đi lặp lại.

Tại sao “buồng vọng thông tin” trực tuyến thường là một trải nghiệm tiêu cực?

Trong một “buồng vọng thông tin” trực tuyến, mọi người có thể:  

• chỉ nhìn thấy một khía cạnh của vấn đề
• bỏ qua các ý kiến khác  
• bắt nạt hoặc thô lỗ với những người có ý kiến khác biệt  
• khiến bạn cảm thấy mình không đủ tốt
• cung cấp thông tin sai lệch và không chính xác, ảnh hưởng đến bạn khiến bạn tin vào những điều không đúng sự thật.

Ví dụ, những người trong "buồng vọng thông tin" trực tuyến có thể nói những điều không công bằng về các nhóm người khác biệt với họ, chẳng hạn như:

• người từ các quốc gia khác
• phụ nữ
• người khuyết tật
• những người không có cùng suy nghĩ với họ.

Dấu hiệu cho thấy bạn có thể đang ở trong một “buồng vọng thông tin” 

• Bạn thấy cùng một loại bài đăng lặp đi lặp lại.
• Bạn tìm kiếm các mẹo làm đẹp hoặc thể dục và đột nhiên bạn thấy rất nhiều video khiến bạn so sánh bản thân với người khác. Bạn có thể cảm thấy áp lực phải trở nên "hoàn hảo".
• Bạn thấy các bài đăng nghe có vẻ rất thuyết phục nhưng thường không được chứng minh bằng các bằng chứng từ các nguồn đáng tin cậy.

Làm thế nào để thoát khỏi “buồng vọng thông tin”  trực tuyến?

Dưới đây là một số điều bạn có thể làm:

• Xóa lịch sử xem hoặc lịch sử tìm kiếm của bạn.
• Tìm kiếm thông tin và ý tưởng từ nhiều nguồn đáng tin cậy như:
  • chính phủ hoặc các dịch vụ hỗ trợ
  • các hãng tin uy tín – thường là những trang được nhiều người truy cập
  • các diễn đàn nơi mọi người đăng tải nhiều ý kiến và suy nghĩ khác nhau – không chỉ những ý kiến bạn thường thấy.
• Nhấn vào "không quan tâm" hoặc "hạn chế xem" đối với các video hoặc bài đăng có vẻ ác ý hoặc thô lỗ với một số nhóm người.
• Hủy theo dõi hoặc tắt thông báo từ những người trên mạng nói những điều có vẻ rất tức giận hoặc cực đoan.
• Hãy tạm rời mạng để nghỉ ngơi.

Điều quan trọng cần nhớ là dù bạn bao nhiêu tuổi, nếu bạn gặp phải trải nghiệm tiêu cực trên mạng, bạn nên tìm hỗ trợ – ngay cả khi bạn dưới 16 tuổi và điều đó xảy ra trên một nền tảng mạng xã hội có giới hạn độ tuổi. Bạn sẽ không gặp rắc rối nếu bạn vẫn còn tài khoản.

Nếu bạn không chắc chắn về điều gì đó hoặc ai đó trên mạng, hoặc bạn cảm thấy căng thẳng, áp lực, bối rối, khó chịu hoặc không an toàn, đây là một số điều bạn có thể làm:

• Nói chuyện với một người lớn đáng tin cậy như:
  • cha mẹ hoặc cô dì
  • người chăm sóc
  • giáo viên
  • người hướng dẫn
  • hoặc một người hỗ trợ cộng đồng.
• Hãy liên hệ với các dịch vụ tư vấn và hỗ trợ như Kids Helpline (dành cho trẻ em từ 5 đến 25 tuổi) qua số 1800 55 1800 hoặc tại www.kidshelpline.com.au. Các dịch vụ này là miễn phí, bảo mật và hoạt động 24/7.
• Trình báo nội dung độc hại hoặc bất hợp pháp, bao gồm hình ảnh hoặc video giả mạo (đặc biệt là nếu chúng có nội dung khiêu dâm) cho nền tảng mà bạn đã thấy chúng. Hướng dẫn An toàn trực tuyến (eSafety Guide) có hướng dẫn từng bước về cách báo cáo nội dung độc hại trên các nền tảng, ứng dụng và trang mạng khác nhau.
• Nếu nền tảng không hỗ trợ, hãy nhờ ai đó giúp bạn kiểm tra xem có thể trình báo cho eSafety tại eSafety.gov.au/report hay không. eSafety có thể điều tra hành vi bắt nạt trên mạng, ngược đãi trên mạng đối với người lớn và ngược đãi dựa trên hình ảnh (chia sẻ hoặc đe dọa chia sẻ hình ảnh riêng tư mà không có sự đồng ý của người trong ảnh), cũng như nội dung bất hợp pháp và bị hạn chế.
• Sử dụng cài đặt quyền riêng tư và an toàn của bạn để tắt tiếng bình luận và hạn chế liên lạc từ bất kỳ ai gây áp lực hoặc đe dọa bạn – bạn cũng có thể chặn họ sau khi trình báo cho nền tảng.