چگونه کنترول آنچه را که در فضای آنلاین میبینید به دست بگیرید (How to take control of what you see online)
هر بار که آنلاین میشوید، الگوریتمها بر آنچه میبینید تأثیر میگذارند. آنها میتوانند به تدریج شما را به داخل یک echo chamber (حصار فکری) سوق دهند. حصار فکری مکانی است که در آن محتوای مشابه را بارها و بارها میشنوید و میبینید.
شما این قدرت را دارید که مانع از رخ دادن این کار شوید.
الگوریتم چیست؟
وقتی از انترنت استفاده میکنید، نوع خاصی از پروگرامهای کمپیوتری به نام الگوریتم وجود دارد که انتخاب میکند چه چیزی به شما نشان داده شود.
در مرحله اول، الگوریتم به آنچه در فضای آنلاین انجام میدهید نگاه میکند، برای مثال:
- ویدیوهایی که تماشا میکنید
- گیم هایی که بازی میکنید
- پستهایی که به آنها نگاه میکنید
- آنچه را جستجو میکنید.
سپس الگوریتم محتوای بیشتری شبیه به آن را به شما نشان میدهد.
برای مثال، اگر یک ویدیوی سگ خانگی را در یوتیوب تماشا کنید، الگوریتم ویدیوهای بیشتری از سگ خانگی را به شما نشان خواهد داد.
چرا یک الگوریتم بعضی اوقات برای شما مضر است؟
الگوریتم یک پروگرام کمپیوتری است، نه یک انسان. این پروگرام به آنچه برای شما خوب یا بد است اهمیت نمیدهد. بعضی اوقات، این پروگرام میتواند:
- انواع مشابه ای از چیزها را بارها و بارها به شما نشان دهد
- چیزهای ناراحتکننده یا شوکهکننده را نشان دهد تا توجه شما را جلب کند
- شما را در دام سپری کردن وقت بیش از حد در فضای آنلاین گرفتار کند.
اپلیکیشنها از الگوریتمها استفاده میکنند تا شما را برای مدت طولانیتری آنلاین نگه دارند. یکی از دلایل انجام این کار این است که وقتی مدت بیشتری آنلاین میمانید، تبلیغات بیشتری میبینید – و وقتی تبلیغات بیشتری را میبینید، آن اپلیکیشن پول بیشتری به دست میآورد.
حصار فکری چیست؟
در دنیای آفلاین، حصار فکری مکانی است که در آن صداها را به صورت تکراری میشنوید.
در دنیای آنلاین، اگر کسی بگوید شما در یک حصار فکری هستید، منظور او این است که الگوریتم مانند یک حصار فکری عمل میکند، زیرا باعث میشود محتوای مشابهای را بارها و بارها ببینید و بشنوید.
چرا یک حصار فکری آنلاین اکثراً یک تجربه منفی است؟
در یک حصار فکری آنلاین، افراد ممکن است:
- فقط یک جنبه از یک مسئله را ببینند
- نظریه های دیگر را نادیده بگیرند
- افرادی را که نظریه های متفاوتی دارند، مورد آزار و اذیت قرار دهند یا با آنها رفتار ناشایستی داشته باشند
- باعث شوند شما احساس کنید آنطور که هستید به اندازه کافی خوب نیستید
- معلومات نادرست و معلومات اشتباه ارائه کنند و شما را تحت تأثیر قرار دهند تا چیزهایی را باور کنید که حقیقت ندارند.
برای مثال، افراد در حصارهای فکری آنلاین ممکن است سخنان ناعادلانهای را درباره گروههای از مردم که با آنها متفاوت هستند، بیان کنند؛ مانند:
- مردم کشورهای دیگر
- زنان
- افراد دارای معیوبیت
- افرادی که مثل آنها فکر نمیکنند.
نشانههایی مبنی بر اینکه ممکن است در یک حصار فکری قرار گرفته باشید
- انواع مشابه ای از پستها را بارها و بارها میبینید.
- به دنبال نکات زیبایی یا تناسب اندام میگردید و ناگهان ویدیوهای زیادی را میبینید که باعث میشوند خودتان را با دیگران مقایسه کنید. ممکن است برای «کامل» بودن تحت فشار قرار بگیرید.
- پستهایی را میبینید که بسیار متقاعدکننده به نظر میرسند، اما معمولاً با حقایق برگرفته از منابع قابل اعتماد حمایت نمیشوند.
چگونه میتوانم از یک حصار فکری آنلاین خارج شوم؟
در اینجا کارهایی وجود دارد که میتوانید انجام دهید:
- تاریخچه تماشا یا تاریخچه جستجوی خود را پاک کنید.
- به دنبال معلومات و نظریه های متفاوتی از وبسایتهای مورد اعتماد باشید، مانند:
- خدمات دولتی یا حمایتی
- خبرگزاریهای معتبر – معمولاً آنهایی که توسط افراد مختلفِ زیادی مورد دسترسی قرار میگیرند
- فضاهایی که در آنها افراد نظرات و افکار متنوعی را پست میکنند – نه فقط آنهایی که شما همیشه میبینید.
- روی گزینههای not interested (علاقهمند نیستم) یا see less of this (کمتر از این نشان بده) در مورد آن دسته از ویدیوها یا پستهایی که نسبت به بعضی از گروههای مردم ظالمانه یا ناشایست به نظر میرسند، کلیک کنید.
- افرادی را که در فضای آنلاین سخنانی بسیار خشمگینانه یا افراطی بیان میکنند، ترک (unfollow) یا بیصدا (mute) کنید.
- از آنلاین بودن وقفه بگیرید.
اگر چیزی در فضای آنلاین مرا نگران کند چه کار باید کنم؟
مهم است به یاد داشته باشید که بدون درنظر گرفتن سن تان، اگر تجربه تلخی در فضای آنلاین داشته اید، باید برای دریافت حمایت اقدام کنید – حتی اگر زیر 16 سال سن دارید و این اتفاق در یک پلتفرم شبکههای اجتماعی دارای محدودیت سنی رخ داده باشد. اگر هنوز حساب کاربری دارید، مشکلی برای شما پیش نخواهد آمد.
اگر در مورد چیزی یا کسی در فضای آنلاین مطمئن نیستید، یا احساس استرس، تحت فشار، سردرگمی، مریض یا ناامنی میکنید، میتوانید کارهای ذیل را انجام دهید:
- در مورد آن با یک بزرگسال قابل اعتماد صحبت کنید، مانند:
- پدر و مادر یا عمه/خاله
- یک مراقب
- یک معلم
- یک مربی
- یک شخص حمایت کننده در جامعه.
- به یک مرکز خدمات مشاوره و حمایتی مانند Kids Helpline - (برای سنین 5 تا 25 سال) با شماره تلیفون 1800 55 1800 یا از طریق سایت www.kidshelpline.com.au مراجعه کنید. این خدمات رایگان و محرمانه هستند و در 24 ساعت شبانه روز و 7 روز هفته برای گفتگو آمادگی دارند.
- محتوای آسیب رسان یا غیرقانونی، بشمولِ عکسها یا ویدیوهای جعلی (مخصوص اگر جنبه جنسی دارند) را به همان پلتفرمی که در آن دیدهاید گزارش دهید. رهنمای eSafety حاوی رهنمودهای مرحله به مرحله در مورد نحوه گزارش دادن محتوای آسیبرسان در پلتفرمها، اپلیکیشن ها و وبسایتهای مختلف است.
- اگر پلتفرم کمکی نکرد، از کسی بخواهید به شما کمک کند تا بررسی کنید آیا میتوان آن را در سایت eSafety.gov.au/report به نهاد eSafety گزارش کرد یا نه. eSafety میتواند در مورد زورگویی سایبری، سوءرفتار سایبری با کلانسالان و سوءاستفاده مبتنی بر تصویر (اشتراکگذاری یا تهدید به اشتراکگذاری تصاویر محرمانه و خصوصی بدون رضایت شخص داخل تصویر) و همچنین محتوای غیرقانونی و محدودشده تحقیق کند.
- از تنظیمات حریم خصوصی و ایمنی خود برای خاموش کردن نظرات و محدود کردن ارتباط با هر کسی که شما را تحت فشار قرار میدهد یا میترساند استفاده کنید – شما همچنین میتوانید آنها را بعد از گزارش دادن به پلتفرم، بلاک کنید.
Last updated: 28/07/2026